Тогтвортой байдлын менежмент ба тайлагналын талаарх вэбинар зохион байгуулсанд нь хамрагдлаа. Сангийн Яам, СХЗГ, ОУСБ, ЖСЖ, ТоС холбоо, СХЗГ хамтран зохион байгуулж байгаа юм байна.
ISO & GSG-с хэрэгтэй мэдээлэл их өглөө. Товчилбол:
– Одоог хүртэл Тогтвортой байдлын тайлагналын аргачлалыг тайлбарласан баримт бичгүүд ихээр гарч байсан боловч гадаад талуудад зориулж тайлан гаргахаас илүү, байгууллага дотооддоо тогтвортой байдлын менежментэд анхаарах шаардлагатай юм гэдэгт олон улсын байгууллагууд чиглэж эхлээд байна. Энэ нь байгууллага өөрөө тогтвортой үйл ажиллагаа явуулж чадахад ч чухал нөлөөтэй.
- ISO стандартууд нь менежментийн системд санхүүгийн бус үзүүлэлтээр аудит хийлгэдэг систем. Менежментийн системийн стандартууд тогтолцоог бий болгож, процесс & явцыг удирдах, хэмжихэд тусалдаг. Эдгээр нь PDCA зарчмыг системтэй хэрэглэснээр бизнес модель, стратеги төлөвлөлтийг гүйцэтгэл гаргах функциудтай сайтар уяж өгдөг. ISO 14001, ISO 31000 гэх зэрэг том суурь стандартуудаас салбарладаг. Аудитыг нь ISO баталгаажуулалтын аудитын систем дотор итгэмжлэгдсэн баталгаажуулалтын байгууллага гүйцэтгэснээр хүлээн зөвшөөрөгдөх байдал сайтай. Үүнийг тохирлын үнэлгээ (conformity assessment) гэх ба систем ажиллаж байгаа эсэхийг үнэлдэг, дата бүрийг шалгадаггүй, харилцагчид итгэх үндсэн дээр явагдана. Зөвхөн ISO стандартууд гэлтгүй SDG Impact буюу Тогтвортой Хөгжлийн Зорилтуудын Үр Нөлөөнд хийдэг аудитууд, Social Value буюу нийгмийн үнэ цэнийн аудит, IFC, OECD, IFC байгууллагуудын аудит нь мөн адил энэ бүлэгт багтана.
- Байгууллагын гаргасан үр дүн, үр нөлөөг Тайланд үндэслэж хийдэг аудитын систем. Менежментийн систем ажилласны үр дүнд, ‘сайжирсан гүйцэтгэл’ бий болдог ба үр нөлөөг хэмжиж, тогтвортой байдлын тайлан гаргадаг. Гүйцэтгэл буюу үр нөлөөг хэмжиж тайлагнах олон стандарт байдгаас IFRS, IR, SASB, TCF гээд олныг дурьдаж болно. Эдгээрийн аудит нь санхүүгийн аудитаас улбаатай арай өөр төрөл юм. Тайланд тусгасан мэдээллийн үнэн зөв эсэхийг нэг бүрчлэн аудиталдаг ба санхүүгийн тайланд суурилдаг тул урт хугацаанд, детальчилж баримт бүрийг нягталсан байдалтай хийгддэг. Үүнийг assurance & verification төрлийн аудит гэх нь бий. Тайланд санхүүгийн бус үзүүлэлтээр анхаардаг аудитыг GRI стандарт боломжтой болгоод буй тохиолдол бас бий. GRI нь санхүүгийн бус үзүүлэлтэнд анхаарч, байгууллагын тайланд аудит хийж болдог стандарт гэдгээрээ онцлог.
Энэ 2 төрлийн аудит ба хэрэгжүүлэлтийн ажил зэрэгцэн ажилласнаар үр дүн гаргах боломжтой. Менежментийн систем буюу суурь нь байхгүй бол үр нөлөөг хэмжих, тайлагнах нь дутагдалтай. Системийн суурь сайн бол тогтвортойгоор цаашид сайжрах чадавхи бүрдэнэ.
ISO-с UNDP-тэй хамтран ажиллаж, тогтвортой байдлын менежментийн удирдамж баримт бичиг гаргасан & нэмж гаргаж байгаа. Тухайлбал, ISO/UNDP PAS 53002 гэдэг стандарт нь НҮБ-н Тогтвортой хөгжлийн зорилтуудад хувь нэмэр оруулах удирдамжийг танилцуулсан. Энэ дагуу системтэй ажиллавал зорилтыг биелүүлэх чадавхи бүрдэх ба аль нэг чухал элементийг орхигдуулахгүй байхад туслах юм.
Дүгнэлт: Тогтвортой байдлын менежментийн тогтолцоог амжилттай бүрдүүлсэнээр Тогтвортой байдлын тайлан боловсруулах хэрэгтэй. Төлөвлөх, хэрэгжүүлэх, хэмжих, сайжруулах, баталгаажуулах процессуудыг алгасаад, шууд тайлан гаргах нь итгэл төрүүлэхээргүй, батлагдаж нотлогдоогүй мэдээллийг хүргэх сөрөг талтай. Харин системтэй суурь сайтай бүрдүүлсэний дараа тайлангаа гаргаж хэвшвэл тогтвортой байдлын менежмент цаашид урт хугацаанд үр өгөөжөө өгөх боломжтой ажээ.
Үүнд, МУ-н дуу хоолойг сонсмоор байгаагаа илэрхийлж байв. “Монгол мэргэжилтнүүд, СХЗГ-нхан ба байгууллагууд саналаа монголоор бичээд илгээж болох ба англи хэлгүй гэж бүү хойш суугаарай!” гэсэн